Trump İran Savaşından Çıkış Peşinde: 'Askeri Olarak Yeterince İlerledik

 

BRICSinfo hesabı, Trump'ın İran'la savaşı askeri açıdan yeterince ilerlettiğini düşünüp çıkmak istediğini "JUST IN" olarak duyuruyor; gönderide Trump portresi ve İran bayrağı görselleri yer alıyor.

Nisan 2026'da ABD-İran arasında ateşkes devam ediyor; Trump müzakereler sonuçlanana kadar ateşkesi uzatırken liman ablukasını sürdürüyor ve "büyük anlaşma" beklentisi dile getiriyor.

Haber, savaşın ekonomik yükü (petrol kayıpları, gaz fiyatları) nedeniyle Trump'ın diplomasiye yöneldiğini öne sürerken, taraflar hâlâ anlaşma konusunda mesafeli görünüyor.

JUST IN: 🇺🇸🇮🇷 President Trump reportedly believes he has done all he can militarily and wants to exit the war with Iran. pic.twitter.com/v8zpjPr0aL

— BRICS News (@BRICSinfo) April 22, 2026

 

BRICS'in ABD-İran çatışmasındaki rolü oldukça sınırlı ve etkisiz kalmıştır. Grup, İran'ın 2024'te katılmasına rağmen (BRICS+ genişlemesiyle), çatışma sırasında ortak bir tutum sergileyememiş, arabuluculuk yapamamış ve kolektif eylemde bulunamamıştır. Bu durum, BRICS'in jeopolitik krizlerde "kulüp" niteliğinde kaldığını (G7 gibi tartışma platformu ama eylem gücü zayıf) ortaya koymuştur. Çatışma Sürecinde BRICS'in Genel Durumu

• Ortak Açıklama Yok: 2026'daki ABD-İsrail operasyonları sırasında (Şubat-Mart aylarında başlayan yoğun çatışma) BRICS olarak resmi bir bildiri yayınlanmamıştır. Hindistan'ın 2026 başkanlığında grup, sessiz kalmayı tercih etmiştir. İran liderleri (Pezeshkian ve Araghchi) Hindistan'dan ve BRICS'ten arabuluculuk talep etse de, bu çağrılar sonuçsuz kalmıştır. Pakistan arabuluculuk rolü üstlenirken, BRICS kenarda durmuştur.
• İç Bölünmeler: Grup üyeleri arasında derin görüş ayrılıkları vardır:
  • Rusya: En sert tepkiyi vermiş, ABD-İsrail saldırılarını "saldırganlık" olarak nitelendirmiş, İran'la yakın askeri-teknik bağlarını vurgulamıştır.
  • Çin: Saldırıları kınamış, arabuluculuk ve diplomasi vurgusu yapmış, askeri müdahaleden kaçınmıştır. İran'ın ateşkesi kabul etmesinde Çin'in teşvik rolü olduğu belirtilir.
  • Brezilya ve Güney Afrika: Endişe belirtmiş, ateşkes çağrısı yapmış; Güney Afrika arabuluculuk teklifinde bulunmuştur.
  • Hindistan (başkan): Tarafsız kalmış, "diyalog ve erken ateşkes" çağrısı yapmış, İran'ın misillemelerini eleştirmiş; ABD/İsrail'le ekonomik/enerji ilişkilerini gözetmiştir. Hindistan, Hormuz Boğazı'ndaki gemileri için İran'la doğrudan görüşme yapmıştır.
  • Diğer üyeler (UAE, Suudi Arabistan, Mısır vb.): İran'ın Körfez'deki saldırılarını (ABD üslerine yönelik) kınamış, İran'la çatışan konumdadırlar. Bu da grup içi gerilimi artırmıştır.

Bu bölünmeler, BRICS'in İran üyesi olmasına rağmen (ve bazı üyelerin İran'la çatışması nedeniyle) ortak hareket edemediğini göstermiştir. Analistler, bunu BRICS'in "çok kutuplu dünya" iddiasına darbe olarak değerlendirmektedir. Somut Etkiler ve Sınırlı Katkılar

• BM Güvenlik Konseyi'nde: Çin ve Rusya, Hormuz Boğazı'nda güç kullanımını öngören bir karar tasarısını (Bahreyn destekli, ABD yanlısı) veto ederek engellemiştir. Bu, Trump'ın agresif söylemini yumuşatıp ateşkes ilan etmesinde dolaylı katkı sağlamıştır.
• Ekonomik ve Diplomatik: Bazı üyeler (özellikle Çin ve Hindistan) enerji güvenliği ve ticaret için bireysel adımlar atmıştır. Savaşın petrol fiyatlarını yükseltmesi BRICS ülkelerini olumsuz etkilemiş, ancak grup olarak koordineli yanıt verilememiştir.
• Ateşkes Dönemi (Nisan 2026): Trump'ın ateşkes uzatma kararları (abluka devam ederken müzakere vurgusu) sırasında BRICS'ten belirgin bir rol gözlenmemiştir. Grup, diplomasi çağrılarını bireysel düzeyde sürdürmektedir. Savaşın ekonomik yükü (petrol kayıpları, gaz fiyatları) nedeniyle bazı yorumcular BRICS'in (özellikle Çin-Hindistan) jeopolitik olarak güçlendiğini savunurken, bu "fırsat" kolektif eylemle desteklenmemiştir.

Genel DeğerlendirmeBRICS, İran'ın çağrılarına rağmen arabuluculuk veya baskı oluşturamamış; iç çıkar çatışmaları (enerji, ABD ilişkileri, bölgesel rekabet) nedeniyle pasif kalmıştır. Bu, grubun ekonomik işbirliği platformu olmaktan öte jeopolitik krizlerde etkili bir aktör olmadığını teyit etmiştir. Uzmanlar (örneğin Jeffrey Sachs), Hindistan, Rusya ve Çin'in bireysel olarak daha fazla rol oynayabileceğini belirtse de, kolektif BRICS mekanizması çalışmamıştır.Güncel durumda (Nisan 2026 sonu) ateşkes kırılganlığını korurken, BRICS'in rolü hâlâ tartışma ve bireysel diplomasiyle sınırlıdır. Gelişmeler, üyelerin ulusal çıkarlarının grup dayanışmasından daha ağır bastığını göstermektedir. Daha fazla detay için belirli bir BRICS ülkesinin tutumunu sorabilirsiniz.